Έλληνες του εξωτερικού: Ορισμοί και Σημάνσεις
Σύνταξη άρθρου: Ευτυχία Κρυστάλλη, Κωνσταντίνος Ουρανός
Επιμέλεια άρθρου: Κωνσταντίνος Ουρανός
![ΦΩΤΟ : ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ](https://athinodromio.gr/wordpress_a/wp-content/uploads/2016/10/img_Συμβούλιο-Απόδημου-Ελληνισμού.jpg?x53580)
Αγαπητοί αναγνώστες, μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικοί, νομίζω πως όλοι καταλαβαίνουμε ότι για να σταθούμε ως λαός και έθνος στον κόσμο – που αυτό έχει πολλές έννοιες και σημάνσεις – θα πρέπει πρώτα πρώτα να γνωρίζουμε τον εαυτό μας, τους Έλληνες. Νομίζετε πως ως λαός έχουμε καθαρή και πλήρη εικόνα της παρουσίας μας στον κόσμο και της δυναμικής αυτής της παρουσίας; Για να δούμε…
Ας δώσουμε πρώτα πρώτα τους ορισμούς με τους οποίους αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και κατ’επέκταση την – να ένας παλιός όρος με σύγχρονη αξία – Οικουμένη. Ένας όρος που θα χρησιμοποιήσουμε αρκετά σε αυτήν τη σελίδα λοιπόν είναι ο όρος «ομογένεια». Τι σημαίνει όμως ομογένεια;
Η λέξη ομογένεια είναι σύνθετη και προέρχεται από το «ομού» και «γένος». Ομογενή χαρακτηρίζουμε κάποιον, ο οποίος προέρχεται από το ίδιο γένος με εμάς. Στη σύγχρονη γλώσσα αναφερόμαστε σε κάποιον ο οποίος έχει την ίδια εθνότητα με κάποιον άλλον άνθρωπο. Στη σελίδα ΕΛΛΗΝΑΚΙΑ ΠΑΝΤΟΥ, όταν θα μιλάμε για ομογένεια, θα αναφερόμαστε στους Έλληνες του εξωτερικού οι οποίοι έχουν εγκατασταθεί εδώ και πολλά χρόνια σε άλλες χώρες ή κι έχουν γεννηθεί εκεί, και είναι ενταγμένα μέλη των τοπικών κοινωνιών εδώ κι αρκετές γενιές.
Άλλος όρος, τον οποίο πρέπει ν’αναφέρουμε καθώς χρησιμοποιείται συχνά, είναι η Διασπορά. Αν και συνήθως ταυτίζεται με τον όρο Ομογένεια, διαφέρει, και αναφέρεται κυρίως στα ευρεία δίκτυα και τις συλλογικότητες των Ομογενών, καθώς και σε συγκεκριμένες δράσεις και δομές, τις οποίες οι ομογενείς έχουν συγκροτήσει. Σκοπός όλων αυτών είναι να διατηρήσουν την κουλτούρα, τη γλώσσα, την ελληνικότητά τους, και να κάνουν σεβαστά τα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά της παρουσίας τους στη χώρα που τους φιλοξενεί. Το Ελληνικό Κράτος συμμετέχει με ποικίλους τρόπους στη λειτουργία της Διασποράς.
Εκτός από τις διαφόρων τύπων Ενώσεις, Συλλόγους, Εκκλησίες, Εφημερίδες κι άλλες συλλογικότητες, ένα από τα βασικά, δομικά και λειτουργικά, εργαλεία-στυλώματα της Ομογένειας και σημαντικά πεδία λειτουργίας της Διασποράς, είναι τα Ελληνικά Σχολεία του Εξωτερικού. Η ποιότητα, ο προσανατολισμός τους, το ωρολόγιο πρόγραμμα καθώς και η διδακτέα ύλη τους ποικίλει και παρουσιάζει μεγάλες αποκλίσεις, καθώς τα περισσότερα δεν εντάσσονται σε κάποιον κεντρικό σχεδιασμό. Συνήθως ανήκουν στις κατά τόπους ελληνικές κοινότητες και ακολουθούν τα κριτήρια και τις δυνατότητες των φορέων λειτουργίας τους. Αποτελούν τεράστιο κεφάλαιο του Ελληνισμού γενικώς. Η ύπαρξη και η λειτουργία τους είναι που θα απασχολήσει εν πολλοίς τους αρθρογράφους του ΕΛΛΗΝΑΚΙΑ ΠΑΝΤΟΥ και του ΑΘΗΝΟΔΡΟΜΙΟ γενικότερα.
Ο Ελληνισμός και η Ρωμιοσύνη είναι δύο έννοιες που θα μας απασχολήσουν πολύ επίσης. Θεωρείται πως αυτές οι δύο λέξεις έχουν την ίδια σημασία, αλλά εμείς πρέπει να καταδείξουμε πώς και πού διαφέρουν. Οι διαφορές τους είναι σημαντικές και πολλές.
Ο Ελληνισμός, έχει τη ρίζα του στη λέξη ελληνίζω, στο μιμούμαι δηλαδή τους Έλληνες. Καθώς η αυτοκρατορία του Αλεξάνδρου αφομοίωνε πολιτιστικά τους λαούς που την κατοικούσαν, σιγά σιγά πήρε την έννοια του συμμετέχω του Ελληνικού Πολιτισμού: γλώσσα κυρίως, έθιμα και γενικότερα το σύνολο των ελληνικών αξιών, πνευματικών και ηθικών. Μέσα στους αιώνες ο Ελληνισμός σφυρηλατήθηκε στα σημερινά του χαρακτηριστικά και αποτελεί πια το σώμα των Ελλήνων. Ξεπερνά τα σύνορα της Ελλάδας και απλώνεται παντού έξω από τα όριά της, ενώ χαρακτηρίζει την εθνική ταυτότητα του σύγχρονου Έλληνα, κάτι για το οποίο θα μιλήσουμε πολύ στη σελίδα ΕΛΛΗΝΑΚΙΑ ΠΑΝΤΟΥ.
Η Ρωμιοσύνη. Ο όρος Ρωμιοσύνη αποτελεί τον νεότερο Ελληνισμό και έχει τις ρίζες της στην περίοδο των Βυζαντινών χρόνων. Στην ουσία περιγράφει το σύνολο των κοινωνικο-πολιτικών και θρησκευτικών αξιών με το οποίο συν- δέθηκε η ελληνική συνείδηση κατά τη Βυζαντινή (Ανατολική Ρωμαϊκή) αυτοκρατορία. Η λέξη Ρωμιοσύνη περιέχει και μια συναισθηματική φόρτιση για ιστορία, ελευθερία, αγώνες και έρχεται να προσθέσει και να συζεύξει την Ορθοδοξία στον Ελληνισμό.
Ηλ. Ταχ.: [email protected]
Ευτυχία Κρυστάλλη
Πολιτικός Επιστήμονας – Διεθνολόγος
Κωνσταντίνος Ουρανός
Δάσκαλος