Σύνταξη άρθρου: Αγάθη Πατσιούδη

Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ουρανός

*Το παρόν άρθρο αφορά σε παιδιά και εφήβους. Απευθύνεται, δε, στους γονείς τους.

Εικόνα: ESRB

Η εποχή μας είναι, χωρίς καμία αμφιβολία, εποχή ψηφιακή! Η μάθηση, η ενημέρωση, η επικοινωνία και η αλληλεπίδραση αποτελούν πεδία όπου ο ηλεκτρονικός υπολογιστής και οι νέες τεχνολογίες κυριαρχούν. Θα μπορούσε, άραγε, ο χώρος του παιχνιδιού και της αναψυχής να αποτελέσει εξαίρεση; Η απάντηση είναι…Όχι! Η προτίμηση που δείχνουν καθημερινά τα παιδιά και οι έφηβοι σε βιντεοπαιχνίδια (για διάφορες κονσόλες και παιχνιδομηχανές ή για τον υπολογιστή), αλλά και σε ψυχαγωγικές εφαρμογές (για τον υπολογιστή, την ταμπλέτα ή το κινητό τηλέφωνο) αποδεικνύει ότι το παιχνίδι σήμερα είναι, σε μεγάλο βαθμό, υπόθεση ψηφιακή! Αυτό που, ωστόσο, δικαίως απασχολεί τους γονείς είναι ο τρόπος με τον οποίο μπορούν να επιλέξουν σωστά τα κατάλληλα ψηφιακά παιχνίδια, προκειμένου τα παιδιά τους να διασκεδάζουν με ασφάλεια. Ένας από τους φορείς που μπορούν να εμπιστευτούν για την αξιολόγηση της καταλληλότητας ψηφιακών παιχνιδιών και ψυχαγωγικών εφαρμογών ακούει στο όνομα ESRB.

Το Συμβούλιο Αξιολόγησης Λογισμικού Ψυχαγωγίας (Entertainment Software Rating Board-ESRB) ιδρύθηκε το 1994 από την Ένωση Λογισμικού Ψυχαγωγίας (Entertainment Software Association-ESA). Είναι ένας μη κερδοσκοπικός και αυτορρυθμιζόμενος φορέας που εκχωρεί αξιολογήσεις για ψηφιακά παιχνίδια και εφαρμογές λογισμικού, ώστε οι γονείς να είναι άριστα και άμεσα πληροφορημένοι όταν επιλέγουν ψυχαγωγικό λογισμικό για το παιδί ή τον έφηβο. Το ESRB ανήκει στον Διεθνή Συνασπισμό Αξιολόγησης με βάση την Ηλικία (International Age Rating Coalition-IARC). Πρόκειται για μια «συμμαχία» από σημαντικούς φορείς και συστήματα αξιολόγησης ψηφιακών παιχνιδιών και εφαρμογών, μεταξύ των οποίων και το σύστημα PEGI, για το οποίο γίνεται αναλυτικότατα λόγος στο αντίστοιχο άρθρο της σελίδας μας. Αξίζει να σημειωθεί, μάλιστα, ότι κάθε παιχνίδι που υποβάλλεται για αξιολόγηση σε κάποιον από τους φορείς του Συνασπισμού, λαμβάνει ταυτόχρονα αξιολόγηση και από τους λοιπούς φορείς που ανήκουν σε αυτόν.

Λογότυπο: ESRB

Το σύστημα αξιολόγησης του ESRB σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε κατόπιν διαβούλευσης με ευρύ φάσμα ειδικών επί της ανάπτυξης του παιδιού και ακαδημαϊκών εμπειρογνωμόνων. Δημιουργήθηκε έπειτα από ενδελεχή ανάλυση άλλων συστημάτων διαβάθμισης και, το κυριότερο, τείνοντας ευήκοα ώτα στις απόψεις, τις προσδοκίες και τους προβληματισμούς των γονέων για ποιοτική ψηφιακή ψυχαγωγία των παιδιών τους. Το σύστημα περιλαμβάνει οδηγίες για την καταλληλότητα των ψηφιακών παιχνιδιών και εφαρμογών. Έχει ως γνώμονα την ηλικία των χρηστών, το περιεχόμενο και τα διαδραστικά στοιχεία του κάθε λογισμικού. Επιπλέον, ως μέρος του αυτορρυθμιστικού ρόλου του στη βιομηχανία των βιντεοπαιχνιδιών, το ESRB επιβάλλει τις κατευθυντήριες γραμμές διαφήμισης των παιχνιδιών αυτών. Συμβάλλει, τέλος, στη διασφάλιση ορθών πρακτικών προστασίας προσωπικών δεδομένων για το διαδίκτυο και την κινητή τηλεφωνία, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ηλεκτρονικό Απόρρητο».

Η αξιολόγηση του ESRB απαρτίζεται από δύο ίσα μέρη:

  1. τα Σύμβολα Αξιολόγησης, τα οποία δείχνουν την καταλληλότητα ενός παιχνιδιού ανά ηλικιακή βαθμίδα. Αναλυτικότερα:
    Σύμβολα Αξιολόγησης ESRB
    Περιεχόμενο κατάλληλο για ηλικίες από 3 ετών και άνω. Δεν περιέχεται κανένα στοιχείο που οι γονείς θα κρίνουν ακατάλληλο.
    Περιεχόμενο κατάλληλο για ηλικίες από 6 ετών και άνω. Οι τίτλοι αυτής της κατηγορίας ενδέχεται να περιέχουν ελάχιστες γελοιογραφίες, φανταστική ή/και ήπια βία και/ή, σπάνια, την ήπια χρήση βωμολοχιών.
    Περιεχόμενο κατάλληλο για ηλικίες από 10 ετών και άνω. Σε αυτή την κατηγορία οι τίτλοι μπορεί να περιέχουν περισσότερα κινούμενα σχέδια, φανταστική ή/και ήπια βία, ήπια χρήση βωμολοχιών και ελάχιστα στοιχεία υποδηλωτικού χιούμορ.
     Περιεχόμενο κατάλληλο για ηλικίες από 13 ετών και άνω. Οι τίτλοι αυτής της κατηγορίας ενδέχεται να περιέχουν βία, χονδροειδές ή υποδηλωτικό χιούμορ, ελάχιστη απεικόνιση αίματος, προσομοίωση τυχερών παιχνιδιών και/ή, σπάνια, χρήση χυδαίας γλώσσας.
     Περιεχόμενο κατάλληλο για ηλικίες από 17 ετών και άνω. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν τίτλοι που απεικονίζουν βία, αίμα ή/και ακρωτηριασμό, τίτλοι με σεξουαλικό περιεχόμενο και/ή χυδαία γλώσσα.
     Περιεχόμενο κατάλληλο μόνο για ηλικίες από 18 ετών και άνω. Οι τίτλοι αυτής της κατηγορίας απευθύνονται σε ενηλίκους. Περιλαμβάνουν παρατεταμένες σκηνές έντονης βίας ή/και γραφικές αναπαραστάσεις σεξουαλικού περιεχομένου και γυμνό.
     Οι τίτλοι RP βρίσκονται εν αναμονή βαθμολόγησης. Έχουν δηλαδή υποβληθεί στo ESRB και αναμένεται η τελική τους βαθμολογία. Αυτό το σύμβολο εμφανίζεται μόνο κατά τη διαφήμιση ενός παιχνιδιού, πριν την έκδοσή του.
  2. τους περιγραφικούς Δείκτες Περιεχομένου και Διάδρασης, οι οποίοι αιτιολογούν την αξιολόγηση που λαμβάνει ένα παιχνίδι ή μία εφαρμογή. Παρουσιάζουν, επίσης, τα στοιχεία εκείνα των παιχνιδιών που μπορεί να αποτελούν παράγοντες ενδιαφέροντος ή ανησυχίας. Συγκεκριμένα:
ESRB Δείκτες Περιεχομένου
Alcohol Reference Αναφορά σε ή/και ύπαρξη εικόνων αλκοολούχων ποτών.
Animated Blood Μη ρεαλιστικές ή/και αποχρωματισμένες απεικονίσεις αίματος.
Blood Απεικονίσεις αίματος.
Blood and Gore Απεικονίσεις αίματος ή ακρωτηριασμού μελών του σώματος.
Cartoon Violence Βίαιες ενέργειες που αφορούν χαρακτήρες ή καταστάσεις με μορφή κινουμένων σχεδίων. Περιλαμβάνει περιπτώσεις όπου ο χαρακτήρας εμφανίζεται σώος μετά την ολοκλήρωση της βίαιης ενέργειας.
Comic Mischief Απεικονίσεις ή/και διάλογοι όπου χρησιμοποιείται χονδροειδές ή υποδηλωτικό χιούμορ.
Crude Humor Απεικονίσεις ή/και διάλογοι όπου χρησιμοποιούνται χυδαίες εκφράσεις.
Drug Reference Αναφορά σε ή/και ύπαρξη εικόνων παράνομων ναρκωτικών ουσιών.
Fantasy Violence Βίαιες ενέργειες φανταστικής φύσης, με τη συμμετοχή ανθρώπινων ή μη ανθρώπινων χαρακτήρων. Οι καταστάσεις αυτές μπορούν εύκολα να διακριθούν από την πραγματική ζωή.
Intense Violence Ρεαλιστική ή/και γραφική απεικόνιση φυσικών συγκρούσεων. Μπορεί να απεικονίζεται χρήση οπλισμού, αίμα, ακρωτηριασμός, ανθρώπινος τραυματισμός ή θάνατος.
Language Ήπια έως μέτρια χρήση βωμολοχιών.
Lyrics  Ήπια χρήση βωμολοχιών ή ήπιες σεξουαλικές αναφορές, αναφορά βίας, οπλοχρησίας ή/και χρήσης αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών σε στίχους.
Mature Humor Απεικονίσεις ή/και διάλογοι όπου χρησιμοποιείται «ενήλικο χιούμορ», συμπεριλαμβανομένων σεξουαλικών αναφορών.
Nudity Γραφική ή παρατεταμένη απεικόνιση γυμνού.
Partial Nudity  Σύντομη ή/και μερική απεικόνιση γυμνού.
Real Gambling  Επαφή του παίκτη με τον τζόγο, συμπεριλαμβανομένων των στοιχημάτων ή του πονταρίσματος με πραγματικό χρήμα.
Sexual Content  Μη ρητή απεικόνιση σεξουαλικής συμπεριφοράς. Ενδεχόμενη ή μερική απεικόνιση γυμνού.
Sexual Themes  Αναφορές στο σεξ ή στη σεξουαλικότητα.
Sexual Violence  Απεικόνιση βίαιων σεξουαλικών πράξεων ή βιασμού.
Simulated Gambling  Επαφή του παίκτη με τον τζόγο χωρίς να στοιχηματίζει με πραγματικό χρήμα.
Strong Language  Ρητή ή/και συχνή χρήση βωμολοχιών.
Strong Lyrics   Ρητή ή/και συχνή αναφορά σε βωμολοχίες, βία, σεξ, αλκοόλ και ναρκωτικές ουσίες σε στίχους.
Strong Sexual Content  Ρητή ή/και συχνή απεικόνιση σεξουαλικής συμπεριφοράς. Ενδεχόμενη απεικόνιση γυμνού.
Suggestive Themes  Ηπίου βαθμού προκλητικές αναφορές ή αντικείμενα.
Tobacco Reference  Αναφορά σε ή/και ύπαρξη εικόνων προϊόντων καπνού.
Use of Drugs  Κατανάλωση ή χρήση παράνομων ναρκωτικών ουσιών.
Use of Alcohol  Κατανάλωση αλκοολούχων ποτών.
Use of Tobacco   Κατανάλωση προϊόντων καπνού.
Violence  Σκηνές που εμπεριέχουν επιθετική σύγκρουση. Ενδέχεται να απεικονίζεται αναίμακτος διαμελισμός.
Violent References  Αναφορά σε βίαιες πράξεις.

 

ESRB Σύμβολα και Δείκτες Διάδρασης

Users Interact

Το σύμβολο αυτό υποδεικνύει την πιθανή έκθεση σε μη φιλτραρισμένο/χωρίς λογοκρισία περιεχόμενο που δημιουργεί ο χρήστης. Συμπεριλαμβάνεται εδώ η αλληλεπίδραση μεταξύ χρηστών και η κοινή χρήση μέσων μέσα από κοινωνικά δίκτυα και μέσα.
Shares Location

Οι τίτλοι αυτοί περιλαμβάνουν τη δυνατότητα προβολής της τοποθεσίας του χρήστη σε άλλους χρήστες του παιχνιδιού/της εφαρμογής.
Shares Info

Το σύμβολο αυτό υποδηλώνει ότι προσωπικές πληροφορίες που παρέχονται από τον χρήστη (π.χ. e-mail, αριθμός τηλεφώνου, πληροφορίες πιστωτικών καρτών κ.ά.) μοιράζονται με τρίτους.
«Online Interactions Not Rated by the ESRB»  Προειδοποιεί όσους σκοπεύουν να παίξουν το παιχνίδι διαδικτυακά για πιθανή έκθεση σε συνομιλίες (chat) μέσω γραπτών μηνυμάτων, κλήσεων ή βιντεοκλήσεων ή άλλους τύπους περιεχομένου που δημιουργείται από τους χρήστες (π.χ. χάρτες κ.ά.), που δεν έχουν ληφθεί υπόψη στην εκχώρηση αξιολόγησης από το ESRB.
«Music Downloads Not Rated by the ESRB» Προειδοποιεί ότι τραγούδια που «κατεβαίνουν» ως πρόσθετα σε παιχνίδια που έχουν ως βάση τη μουσική δεν έχουν αξιολογηθεί και το περιεχόμενό τους δεν έχει ληφθεί υπόψη στην εκχώρηση αξιολόγησης από το ESRB.
Ο τρόπος οργάνωσης και λειτουργίας του συστήματος αξιολόγησης του ESRB, που παρουσιάζεται διεξοδικά στο παραπάνω άρθρο, διασφαλίζει τις συνθήκες ορθής επιλογής ψηφιακών παιχνιδιών και ψυχαγωγικών εφαρμογών για τους ανήλικους χρήστες, μικρά παιδιά και εφήβους. Παρέχει, επιπρόσθετα, στους γονείς τη δυνατότητα να γνωρίζουν την ηλικιακή βαθμίδα στην οποία απευθύνεται το εκάστοτε παιχνίδι, το περιεχόμενό του, αλλά και τον βαθμό στον οποίον επιτρέπεται η διαδικτυακή αλληλεπίδραση του ανήλικου χρήστη με άλλους χρήστες του λογισμικού. Μπορούν, επομένως, να επιλέξουν με σιγουριά ψηφιακά παιχνίδια και εφαρμογές, με τη βοήθεια ενός συστήματος αξιολόγησης που δημιουργήθηκε με στόχο το παιδί-χρήστης κάθε ηλικίας να απολαμβάνει ταυτόχρονα την ασφάλεια και την αναψυχή στην εκάστοτε «ψηφιακή αλάνα».
Τα ψηφιακά παιχνίδια και οι εφαρμογές που φέρουν τις επισημάνσεις ESRB είναι διεξοδικά ελεγμένα ως προς το περιεχόμενό τους, ώστε να λάβουν την κατάλληλη ηλικιακή ταξινόμηση και περιγραφική αξιολόγηση. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι το σύστημα του ESRB  είναι παγκοσμίως αναγνωρισμένο και έχει χαρακτηριστεί πρότυπο των συστημάτων αξιολόγησης. Πρόσφατες έρευνες, μάλιστα, δείχνουν ότι το 84% των γονέων με παιδιά που παίζουν βιντεοπαιχνίδια γνωρίζουν τις αξιολογήσεις του ESRB και το 88% αυτών υποστηρίζουν ότι οι αξιολογήσεις είναι χρήσιμες για την επιλογή παιχνιδιών για τα παιδιά τους (ESA, 2017). Όλα τα παραπάνω στοιχεία πείθουν και εμάς ότι αξίζει και την εμπιστοσύνη των γονέων-αναγνωστών και χρηστών του Αθηνοδρομίου!

 

Μέχρι την επόμενη φορά,

Επιλέξτε και παίξτε με ασφάλεια!

 

Πηγές:

ESRB

ESA

IARC

Digital Games

 

Ηλ. Ταχ.:  games@athinodromio.gr

Αγάθη Πατσιούδη

Δασκάλα – ΜΔΕ Ειδική Αγωγή: Λογοθεραπεία-Συμβουλευτική