Σύνταξη άρθρου: Αγάθη Πατσιούδη

Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ουρανός

*Το παρόν άρθρο απευθύνεται σε παιδιά και σε εφήβους.

Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς του (η κονσόλα για ηλεκτρονικά παιχνίδια, η ταμπλέτα, το κινητό τηλέφωνο) είναι, εδώ και χρόνια πια, κομμάτι της καθημερινής μας ζωής. Μας επιτρέπουν να ενημερωνόμαστε για όσα μας ενδιαφέρουν, να μαθαίνουμε χρήσιμα πράγματα, να αναζητούμε πληροφορίες που μας βοηθούν στις σχολικές μας εργασίες. Μας δίνουν, επίσης, τη δυνατότητα να περνάμε τον ελεύθερο χρόνο μας, παίζοντας μόνοι ή σε φιλικές ομάδες, και να επικοινωνούμε με γνωστούς και φίλους, όπου και αν βρίσκονται στον κόσμο.

Ποιος είναι, όμως, ο σημαντικότερος λόγος που ο υπολογιστής κατακλύζει την καθημερινότητά μας; Όσοι σκέφτηκαν το διαδίκτυο, διαβάζοντας την παραπάνω ερώτηση, έχουν τη σωστή απάντηση στο νου τους! Αν όχι όλοι μας, οι περισσότεροι χρησιμοποιούμε τόσο συχνά και σε τόσο μεγάλο βαθμό τον υπολογιστή μας…για τι άλλο; Μία ψηφιακή βόλτα στο διαδίκτυο!

Πόσο όμως είναι καλό να διαρκεί αυτή η βόλτα κατά τη διάρκεια της ημέρας; Οι ειδικοί και η υπηρεσία Δ.Η.Ε. (Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος) της αστυνομίας, που γνωρίζουν καλά το θέμα αυτό, συνιστούν να χρησιμοποιούμε τον υπολογιστή μας με μέτρο. Ο καθημερινός χρόνος μπροστά στην οθόνη μας δεν είναι καλό να ξεπερνά τις 2 ώρες. Πάνω από 1,5 με 2 ώρες στο διαδίκτυο, μπορούν να μας οδηγήσουν σε διάφορα προβλήματα (στη σχέση μας με τους άλλους ανθρώπους, στην υγεία μας, στη συνέπεια στις υποχρεώσεις μας και άλλα πολλά). Το πιο σοβαρό απ’ όλα αυτά έχει και όνομα και λέγεται εθισμός στο διαδίκτυο.

Εθισμό στο διαδίκτυο εμφανίζουμε, όταν το χρησιμοποιούμε σε υπερβολικό βαθμό και, μάλιστα, σε τέτοιο σημείο ώστε να επηρεάζεται η προσωπική μας ζωή. Οι ειδικοί αναφέρουν περιπτώσεις μεγαλύτερων παιδιών και εφήβων που περνούν πάρα πολλές ώρες την ημέρα στον υπολογιστή τους. Συνήθως παίζουν ηλεκτρονικά-διαδικτυακά παιχνίδια, συνομιλούν σε διαδικτυακά δωμάτια επικοινωνίας (chat-room) ή σελίδες κοινωνικής δικτύωσης (π.χ. Facebook), ενώ ξεχνούν ή παραμελούν άλλες, σημαντικές δραστηριότητες και υποχρεώσεις.

Όταν ασχολούμαστε με το διαδίκτυο πολύ παραπάνω απ’ όσο πρέπει, επηρεάζονται τα συναισθήματά μας, ενώ έχουμε συνέπειες και στη συναναστροφή με τους φίλους μας. Ας δούμε μαζί μερικές από αυτές τις συνέπειες:

  • Θέλουμε να περνάμε κάθε φορά όλο και περισσότερο χρόνο στο διαδίκτυο και, μάλιστα, πολύ περισσότερο απ’ όσον είχαμε αρχικά προγραμματίσει.
  • Σκεφτόμαστε συνεχώς το διαδίκτυο, ακόμα και όταν είμαστε στο σχολείο ή τρώμε. Μάλιστα, ανυπομονούμε για την επόμενη διαδικτυακή μας δραστηριότητα.
  • Συχνά ξεχνιόμαστε μπροστά στην οθόνη και χάνουμε τη συναίσθηση του χρόνου που ξοδεύουμε στον υπολογιστή.
  • Μας φαίνεται αδύνατον να σταματήσουμε να ασχολούμαστε με το διαδίκτυο. Έτσι, παραμελούμε συνεχώς τις υποχρεώσεις μας στο σπίτι και στο σχολείο.
  • Η επίδοσή μας στο σχολείο πέφτει.
  • Δεν ασχολούμαστε με τον αθλητισμό ή τις εξωσχολικές μας δραστηριότητες, όπως άλλοτε.
  • Ξενυχτάμε συχνά, για να μείνουμε συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο.
  • Προτιμάμε τα παιχνίδια στον υπολογιστή από το να συναντάμε τους φίλους μας ή να περνάμε χρόνο με την οικογένειά μας. Αυτό μας απομονώνει και οδηγεί στο να χάνουμε σημαντικές σχέσεις ή ευκαιρίες.
  • Όταν δεν είμαστε συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο ή μας ζητούν να το χρησιμοποιούμε λιγότερο, αισθανόμαστε θλιμμένοι ή νιώθουμε ότι κάτι μας λείπει. Μερικές φορές, μάλιστα, γινόμαστε επιθετικοί και νευρικοί, εάν την ώρα που παίζουμε το αγαπημένο μας παιχνίδι ή έχουμε μια διαδικτυακή συζήτηση, κάποιος μας διακόψει. Αντίθετα, όταν βρισκόμαστε μπροστά στον υπολογιστή, αισθανόμαστε χαρούμενοι και γεμάτοι ενέργεια.
  • Λέμε συχνά ψέματα στους γονείς, στα αδέρφια ή στους φίλους μας, για να κρύψουμε τον χρόνο που περνάμε στο διαδίκτυο.
  • Το διαδίκτυο είναι για εμάς ένας τρόπος για να βελτιώσουμε την κακή μας διάθεση ή να ξεφύγουμε από τα προβλήματα και τις δυσκολίες μας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι συνέπειες από την υπερβολική χρήση του διαδικτύου κάνουν την εμφάνισή τους και στο σώμα μας:

  • Πονάει υπερβολικά ο καρπός ή/και τα δάκτυλα του ενός ή και των δύο χεριών μας.
  • Αισθανόμαστε τα μάτια μας ξηρά, αυξάνεται η μυωπία μας ή μπορεί να εμφανίσουμε μυωπία, ενώ δεν είχαμε προηγουμένως.
  • Έχουμε έντονους και δυνατούς πονοκεφάλους.
  • Πονάει η μέση μας ή παρουσιάζουμε πρόβλημα στη στάση του σώματός μας.
  • Υπάρχουν προβλήματα στις διατροφικές μας συνήθειες, π.χ. δεν τρώμε τα γεύματά μας όπως πρέπει ή μπορεί να μην τρώμε όλο το γεύμα μας.
  • Παραμελούμε την προσωπική μας υγιεινή, με αποτέλεσμα να μην είμαστε καθαροί και περιποιημένοι, όπως άλλοτε.
  • Αλλάζουν οι ώρες του ύπνου μας, καθώς δεν κοιμόμαστε τόσο καλά εξαιτίας της χρήσης του διαδικτύου τη νύχτα. Έτσι, το πρωί αισθανόμαστε υπνηλία και κούραση. Μάλιστα, τα μεγαλύτερα παιδιά, που πηγαίνουν μόνα τους στο σχολείο, κάνουν πολλές απουσίες.

Κανείς μας δεν έχει αμφιβολία ότι το διαδίκτυο και ο υπολογιστής μάς προσφέρουν άπειρες ώρες χαράς, επικοινωνίας και διασκέδασης. Είναι, ωστόσο, πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε τι πρέπει να κάνουμε για την περίπτωση του «εθισμού». Το να αποκτήσουμε τη γνώση αυτή μας βοηθάει στο:

  • Να θέσουμε τα όρια που είναι απαραίτητα. Με αυτό τον τρόπο θα απολαμβάνουμε όσα μας προσφέρει η τεχνολογία, αποφεύγοντας τις αρνητικές της πλευρές.
  • Να μην απομονωνόμαστε από την οικογένειά μας και τους φίλους μας.
  • Να μην παραμελούμε τον ύπνο και τις δραστηριότητές μας.
  • Να αναζητήσουμε βοήθεια, αν αυτό χρειαστεί.
  • Να ενημερώσουμε τους φίλους μας, αν καταλάβουμε πως δεν βάζουν όρια ή χρειάζονται βοήθεια, γιατί…

Όσο πιο γρήγορα εντοπίσουμε ένα πρόβλημα, τόσο πιο εύκολα το αντιμετωπίζουμε!

Ας θυμόμαστε, λοιπόν: Χρησιμοποιούμε τον υπολογιστή μας μόνο για 1,5 με 2 ώρες την ημέρα και αφού έχουμε τελειώσει με τα μαθήματα και τις υπόλοιπες δραστηριότητές μας (π.χ. αθλητισμός, βόλτα με φίλους κ.λπ.)…αλλιώς κινδυνεύουμε να του επιτρέψουμε να μας κυριεύει αντί να τον κυριεύουμε! Αν δεν βάλουμε όρια, χάνουμε τη ζωή μας και τους εαυτούς μας!

Μέχρι την επόμενη φορά,

Καλή και ασφαλή διαδικτυακή περιήγηση!

 

Ηλ. Ταχ.: istosel@athinodromio.gr

Αγάθη Πατσιούδη

Δασκάλα – ΜΔΕ Ειδική Αγωγή: Λογοθεραπεία-Συμβουλευτική