Σύνταξη άρθρου: Βαλεντίνα Πλάκα

Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ουρανός

Η Ελλάδα μας ανήκει στα ισχυρότερα και πιο σημαντικά ναυτικά κράτη του κόσμου. Παρατηρώντας την κανείς στον χάρτη ξεχωρίζει την κομβική γεωγραφική της θέση και παρατηρεί ότι το 90% περίπου του συνολικού ποσοστού της περιμέτρου της είναι ακτογραμμές. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι χάρη σε αυτές ακριβώς τις ακτογραμμές, μεταξύ πολλών άλλων, δίνεται έμφαση και σε έναν από τους βασικούς στυλοβάτες της εθνικής μας οικονομίας, την – γνωστή άγνωστη – Οικονομία Περιβάλλοντος.

Στο άρθρο μας αυτό θα μιλήσουμε και θα εξηγήσουμε δύο πολύ σημαντικούς όρους, της Οικονομίας Περιβάλλοντος, τον θαλάσσιο τουρισμό και τις μαρίνες.

Με τον όρο θαλάσσιος τουρισμός αποδίδουμε τη μορφή τουρισμού κατά την οποία οι τουρίστες επιλέγουν ως τόπο διαμονής και ψυχαγωγίας όχι ένα ξενοδοχείο ή ένα κτήριο στη στεριά, αλλά ένα κρουαζιερόπλοιο ή κάποιο ιδιωτικό σκάφος. Τα τελευταία χρόνια, ο τουρισμός με σκάφη αναψυχής είναι αρκετά διαδεδομένος και γίνεται ένας από τους πιο δυναμικούς και ταχεία αναπτυσσόμενους τομείς του τουρισμού. Με αυτόν τον τρόπο, τα λιμάνια αποκτούν μια διαφορετική χρήση, πολύ σημαντική, αυτής ενός ξενοδοχείου.

Τα τελευταία χρόνια, στην Ελλάδα, οι λιμενικές εγκαταστάσεις και παροχές έχουν βελτιωθεί σημαντικά. Αρκετά είναι τα ελληνικά λιμάνια, τα οποία θεωρούνται υπόδειγμα λιμένων και έχουν κερδίσει βραβεία σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο. Παρέχουν υπηρεσίες υψηλού επιπέδου και πρωτότυπες δράσεις διαδραματίζονται στον λιμενικό χώρο. Το σημαντικότερο όμως είναι πως υιοθετούν παγκόσμια περιβαλλοντικά πρότυπα.

Το 1960, ο ΕΟΤ παρότρυνε στην κατασκευή μαρίνων στην Ελλάδα. Όπως αναφέρει ο νόμος (Ν.2160/93), μαρίνα είναι ο χερσαίος και θαλάσσιος χώρος που προορίζεται κατά κύριο λόγο για την εξυπηρέτηση σκαφών αναψυχής, είτε για εξυπηρέτηση των διερχόμενων σκαφών αυτού του τύπου. Βάση των διατάξεων καθορίζεται τμήμα ξηράς και θάλασσας, στην οποία επιτρέπεται η εκτέλεση λιμενικών έργων και κατασκευή πάσης φύσεως χερσαίων κτιριακών και λοιπών εγκαταστάσεων, που απαιτούνται για την δημιουργία, τη λειτουργία, την εκμετάλλευση, την αξιοποίηση και την οικονομική βιωσιμότητα του λιμανιού.

Από στοιχεία της Ένωσης Μαρίνων Ελλάδος, σήμερα, λειτουργούν 22 μαρίνες σε όλη την Ελλάδα. Για το 2016 εννέα από αυτές έχουν βραβευτεί με την Γαλάζια Σημαία.

 

Γαλάζιες Σημαίες της Ευρώπης

Η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης (ΕΕΠΦ) είναι από το 1992 ο εθνικός χειριστής του προγράμματος «Γαλάζια Σημαία» . Η «Γαλάζια Σημαία» είναι ένα παγκόσμιο σύμβολο ποιότητας, το οποίο απονέμεται με αυστηρά κριτήρια σε οργανωμένες ακτές και μαρίνες τις οποίες διαχειρίζονται παράκτιοι Δήμοι, ξενοδόχοι και άλλοι φορείς ή και σε σκάφη που πληρούν τα σχετικά κριτήρια [2].

Το εθελοντικό Πρόγραμμα “ΓΑΛΑΖΙΑ ΣΗΜΑΙΑ” (“BLUE FLAG”) ξεκίνησε πιλοτικά για πρώτη φορά στη Γαλλία, το 1985, αλλά η ουσιαστική έναρξή του ήταν την 5η Ιουνίου 1987, διεθνή ημέρα Περιβάλλοντος, οπότε και παρουσιάστηκε στο Συμβούλιο της Ευρώπης και στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως «πρωτότυπη Περιβαλλοντική Δράση για ακτές με μεγάλο αριθμό λουομένων».

Από το 2000 συμμετέχουν στο εθελοντικό αυτό πρόγραμμα 49 σήμερα χώρες από όλες σχεδόν τις ηπείρους, και ο υπεύθυνος διεθνώς χειριστής του Προγράμματος, το Fee (Foundation for Environmental Education / Ίδρυμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης), σε συνεργασία με τους Συντονιστές των χωρών μελών του, αναμορφώνει κατά καιρούς τα κριτήρια βράβευσης, καθιστώντας συνεχώς αυστηρότερη την εφαρμογή τους, με στόχο τη βελτίωση, για τους επισκέπτες τους, των συνθηκών στις ακτές και μαρίνες που βραβεύονται [2].

Σύμφωνα με τον Κώδικα Συμπεριφοράς [3], για να κερδίσει μια μαρίνα τη Γαλάζια πρέπει να:

  • Εναποτίθενται τα τοξικά απόβλητα (μπαταρίες, χρώµατα κλπ.) σε ειδικούς χώρους της μαρίνας.
  • Διατηρείται ο χώρος της μαρίνας καθαρός. Στους κάδους απορριμμάτων τα σκουπίδια, πρέπει να είναι σε σακούλες απορριμμάτων καλά κλεισμένες. Να βρίσκονται σε ορατά σημεία κάδοι ανακύκλωσης για τα ανακυκλώσιµα υλικά.
  • Προστατεύονται οι ευαίσθητες περιβαλλοντικά περιοχές και να αποφεύγεται ο πλους σε ευαίσθητες προστατευόμενες περιοχές. Κάθε καταστροφή ή υποβάθμιση του γύρω φυσικού περιβάλλοντος (κοπή δένδρων ή θάµνων, θανάτωση ή σύλληψη αγρίων ζώων, κ.λπ.) δεν επιτρέπεται και θα πρέπει να αναφέρεται στις Αρχές.
  • Χρησιμοποιούνται τα μέσα επισκευής και πλυσίματος των σκαφών σύµφωνα µε τον κανονισµό της μαρίνας.
  • Μη ρυπαίνεται η θάλασσα µε λύμματα, τροφές, χαρτιά και σκουπίδια.
  • Η φυσική βλάστηση από θάµνους και δένδρα του ευρύτερου χώρου πρέπει να παραµένει ανέπαφη.
  • Αυτοκίνητα (ιδιωτικής ή δημόσιας χρήσης) δεν επιτρέπεται να σταθμεύουν στις αποβάθρες μπροστά από τα σκάφη.

Αυτές λοιπόν είναι οι προϋποθέσεις για να αποκτήσει μια μαρίνα τη γαλάζια σημαία κι όταν τα καταφέρει είναι σημαντικό για πολλούς λόγους. Το έντονο τουριστικό ενδιαφέρον σε έναν λιμένα επιτρέπει επιχειρηματικές δραστηριότητες και, κατά συνέπεια, επιφέρει διάχυση της οικονομικής ανάπτυξης και στην τοπική κοινωνία. Λιμένας, τοπική κοινωνία και επισκέπτες συνυπάρχουν αρμονικά υιοθετώντας φιλικές προς το περιβάλλον συμπεριφορές. Καταυτόν τον τρόπο δημιουργούνται δεσμοί αλληλεξάρτησης μεταξύ τους. Την σχέση αυτή ενισχύουν οι διακρίσεις της εκάστοτε μαρίνας σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο, μέσω των βραβεύσεων αλλά και του αριθμού των τουριστικών αφίξεων.

 

Μαρίνες στην Αττική

Τέτοιες κοινότητες δεν είναι θεωρίες από το εξωτερικό. Η αθηναϊκή πραγματικότητα μας προσφέρει αρκετές αποδράσεις σε ενεργές λιμενικές κοινότητες, η οποίες επενδύουν στην ενίσχυση των δεσμών μας με το θαλάσσιο οικοσύστημα. Μέσω των φιλικών πρακτικών και των καινοτόμων υπηρεσιών, μας χαρίζουν απλόχερα την ομορφιά του φυσικού μας πλούτου. Μόλις λίγα λεπτά από την βαβούρα της μεγαλούπολης παιδιά και ενήλικες μπορούν άφοβα να παίξουν, να ανακαλύψουν και να νιώσουν την σύνδεση τους με το παράκτιο και θαλάσσιο τοπίο.
Σύμφωνα με την Ένωση Ελληνικών Μαρίνων στην περιοχή των Αθηνών υπάρχουν 7 Μαρίνες.

1.Μαρίνα Αγίου Κοσμά
Μαρίνα Αγίου Κοσμά
Μαρίνα Αγίου Κοσμά. Φωτογραφία από Ένωση Μαρίνων Ελλάδας.

Πρόκειται για μια ιδιωτική μαρίνα που μπορεί να φιλοξενήσει συνολικά 337 σκάφη, τόσο σε μόνιμες όσο και σε πλωτές προβλήτες. Ο Άγιος Κοσμάς δέχεται σκάφη μήκους 15 έως 80 μέτρων για σύντομη ή μεγαλύτερη παραμονή, ετήσιο ή μικρότερο σε διάρκεια ελλιμενισμό. Η μαρίνα Αγίου Κοσμά αποτελείται από εξαιρετικές παραθαλάσσιες εγκαταστάσεις, ικανές να φιλοξενήσουν πολλές διαφορετικές δραστηριότητες. Βρίσκεται στη νότια ακτή της Αττικής, δίπλα στη Γλυφάδα. Απέχει 15 χλμ από το κέντρο της Αθήνας, 25 χλμ από τον Διεθνή Αερολιμένα “ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ” και 12 χλμ από το λιμάνι του Πειραιά [4].

2.Μαρίνα Αλίμου
Μαρίνα Αλίμου
Μαρίνα Αλίμου. Φωτογραφία από Ένωση Μαρίνων Ελλάδας.

Η Μαρίνα Αλίμου είναι μια από τις μεγαλύτερες μαρίνες στην Ελλάδα με 1080 θέσεις ελλιμενισμού, ενώ διαθέτει και χώρο διαχείμασης για περίπου 600 σκάφη. Η Μαρίνα βρίσκεται νοτιοδυτικά της Αθήνας, 15 χλμ από το κέντρο της πόλης, 8 χλμ νότια του λιμένα Πειραιώς και 30 χλμ από τον Διεθνή Αερολιμένα Ελευθέριος Βενιζέλος. Εξυπηρετείται από ένα πυκνό δίκτυο τραμ, λεωφορείων, ταξί με στάση μόλις 500 μέτρα από τη Μαρίνα [5].

3.Αστήρ Μαρίνα-Βουλιαγμένη
Αστήρ Μαρίνα - Βουλιαγμένη
Αστήρ Μαρίνα – Βουλιαγμένη. Φωτογραφία από Ένωση Μαρίνων Ελλάδας.

Η Αστήρ Μαρίνα – Βουλιαγμένη βρίσκεται στη νότια ακτή της Αθήνας, 20 χλμ από τον Πειραιά, στον Αργοσαρωνικό Κόλπο, στην πόλη της Βουλιαγμένης, δίπλα στο ξενοδοχειακό συγκρότημα Astir Palace.

Η περιοχή είναι από τις ομορφότερες και διασημότερες στην Αθήνα και περιβάλλεται από ξενοδοχεία, εστιατόρια, την παραλία της Βουλιαγμένης και μια πληθώρα άλλων ανέσεων. Η Αστήρ Μαρίνα – Βουλιαγμένη διαθέτει 103 θέσεις ελλιμενισμού, έτοιμες να φιλοξενήσουν γιοτ έως 50 μέτρων [6].

4.Μαρίνα Αθηνών
Μαρίνα Αθηνών Φωτογραφία
Μαρίνα Αθηνών. Φωτογραφία από Ένωση Μαρίνων Ελλάδας.

Η Μαρίνα Αθηνών έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να εξυπηρετεί τις ανάγκες ελλιμενισμού πελατών που είναι ιδιοκτήτες mega & super yacht. Έχει χωρητικότητα 130 σκαφών, μεταξύ των οποίων 10 θέσεις ελλιμενισμού για σκάφη μήκους από 50m έως 130m. Βρίσκεται στον Φαληρικό όρμο, το παραθαλάσσιο μέτωπο της Αθήνας, και απέχει μόλις 7 χλμ από το κέντρο της πόλης και 40 χλμ από το διεθνές αεροδρόμιο. Η Μαρίνα Αθηνών είναι το ιδανικό λιμάνι εκκίνησης για εξορμήσεις σε πάνω από 3.000 ελληνικά νησιά.

Το ολοκληρωμένο δίκτυο δημόσιων συγκοινωνιών σε συνδυασμό με τους νέους αυτοκινητόδρομους, τους περιφερειακούς δρόμους και τον μεγάλο χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων, επιτρέπουν την εύκολη μετακίνηση από και προς τη Μαρίνα. Η 24ωρη υπηρεσία security, ο έλεγχος στα σημεία εισόδου/εξόδου, αλλά και το ήσυχο περιβάλλον, εξασφαλίζουν την προστασία της ιδιωτικής ζωής των ιδιοκτητών και των VIP καλεσμένων [7].

5.Μαρίνα Φλοίσβου
Μαρίνα Φλοίσβου
Μαρίνα Φλοίσβου. Φωτογραφία από Ένωση Μαρίνων Ελλάδας.

Η μαρίνα Φλοίσβου απέχει μόλις 6 χλμ από το κέντρο της Αθήνας, βρίσκεται στο Παλαιό Φάληρο και είναι η πρώτη exclusive μαρίνα στην Ελλάδα που προσφέρει δυνατότητες ελλιμενισμού υψηλού επιπέδου για ιδιοκτήτες mega-yacht από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Η μαρίνα διαθέτει 303 θέσεις ελλιμενισμού και περισσότερες από τις μισές φιλοξενούν σκάφη πολυτελείας μεγαλύτερα από 35 μέτρα.

Το εμπορικό της συγκρότημα εκτείνεται σε 3.800 m2 και αποτελείται από έναν επιβλητικό παραλιακό δρόμο μεσογειακού στιλ με εστιατόρια υψηλής εστίασης και καταστήματα υψηλής αισθητικής. Παράλληλα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους διεξάγονται ιδιαίτερες εκδηλώσεις για τους ιδιοκτήτες των γιοτ αλλά και τους επισκέπτες.

Η Μαρίνα Φλοίσβου απέσπασε 5 Χρυσές Άγκυρες, την υψηλότερη διάκριση των Βραβείων «Χρυσές Άγκυρες» του Yacht Harbour Association (ΤΥΗΑ), μέλος του British Marine Federation. Έχει επίσης λάβει τη διάκριση «Καθαρή Μαρίνα» (Πρόγραμμα Καθαρές Μαρίνες) από το International Council of Marine Industry Associations (ICOMIA), Γαλάζια Σημαία από το 2007, αλλά και πιστοποίηση ISO9001:2008 και ISO14001:2004 της εταιρίας Lloyd’s Register Group. Πρόκειται για την πρώτη και μοναδική μαρίνα που έχει όλες τις παραπάνω πιστοποιήσεις. Η Μαρίνα Φλοίσβου είναι επίσης εταιρικό μέλος της Ελληνικής Ένωσης Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος (HELMEPA) [8].

6.Μαρίνα Olympic
Μαρίνα Olympic
Μαρίνα Olympic. Φωτογραφία από Ένωση Μαρίνων Ελλάδας.

Η Μαρίνα Olympic κατέχει στρατηγική θέση σε κεντρικό σημείο στην Ελλάδα που επιτρέπει την εύκολη και γρήγορη πρόσβαση από ξηρά και θάλασσα. Απέχει μόλις 20 λεπτά από τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών και μια ανάσα από τα νησιά των Κυκλάδων. Επίσης, δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία 16 συναπτά έτη βραβεύεται από το Διεθνές Πρόγραμμα Γαλάζιας Σημαίας.

Η μαρίνα προσφέρει 680 θέσεις ελλιμενισμού για σκάφη έως και 40m και δυνατότητα διαχείμασης 700 σκαφών [9].

7.Μαρίνα Ζέας
Μαρίνα Ζέας
Μαρίνα Ζέας. Φωτογραφία από Ένωση Μαρίνων Ελλάδας.

Η Μαρίνα Ζέας βρίσκεται στον Πειραιά, στην ανατολική ακτή της χερσονήσου της Πειραϊκής. Η περιοχή της θάλασσας αποτελείται από δύο λιμάνια, το Πασσαλιμάνι και τη Φρεατίδα. Σε σχέση με άλλες μαρίνες, η κίνηση εδώ είναι πιο αυξημένη χάρη στα πολλά καταστήματα μέσα στη μαρίνα και τον γύρω χώρο.

Η μαρίνα είναι πλήρως οργανωμένη και προσφέρει εγκαταστάσεις και υπηρεσίες υψηλών προδιαγραφών. Διαθέτει συνολικά 670 θέσεις ελλιμενισμού, τόσο σε μόνιμες όσο και σε πλωτές προβλήτες [10].

 

Συμπεράσματα

Οι οργανωμένοι λιμένες προσφέρουν έναν εξαιρετικό βιωματικό τρόπο γνωριμίας του παιδιού με το θαλάσσιο οικοσύστημα. Η νέα γενιά θα πρέπει να εκπαιδεύεται από νεαρή ηλικία, μέσω της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, έξω από τις συμβατικές αίθουσες διδασκαλίες, έτσι ώστε να μάθει να φροντίζει, να σέβεται και να προστατεύει το περιβάλλον.

Ανήκουμε στο φυσικό περιβάλλον και πρέπει να το γνωρίσουμε και να νιώσουμε κομμάτι του. Τότε μόνο θα καταφέρουμε να το σεβαστούμε και να το προστατέψουμε.

Η επαφή με το θαλάσσιο οικοσύστημα είναι μια καλή αρχή!!

 

Βιβλιογραφία

  1. Ναυτικό Επιμελητήριο Ελλάδος. Η Ελληνική Ναυτιλία. Διαθέσιμο στον διαδικτυακό τόπο (Τελευταία πρόσβαση 19/10/2016).
  2. Γαλάζια Σημαία. Γενικά για την Γαλάζια Σημαία. Διαθέσιμο στον διαδικτυακό τόπο (Τελευταία πρόσβαση 19/10/2016).
  3. Κώδικά Συμπεριφοράς.  Διαθέσιμο στον διαδικτυακό τόπο (Τελευταία πρόσβαση 19/10/2016).
  4. Ένωση Μαρινών Ελλάδας. Μαρίνα Αγίου Κοσμά. Διαθέσιμο στον διαδικτυακό τόπο (Τελευταία πρόσβαση 19/10/2016).
  5. Ένωση Μαρινών Ελλάδας. Μαρίνα Αλίμου. Διαθέσιμο στον διαδικτυακό τόπο (Τελευταία πρόσβαση 19/10/2016).
  6. Ένωση Μαρινών Ελλάδας. Αστήρ Μαρίνα – Βουλιαγμένη. Διαθέσιμο στον διαδικτυακό τόπο (Τελευταία πρόσβαση 19/10/2016).
  7. Ένωση Μαρινών Ελλάδας. Μαρίνα Αθηνών. Διαθέσιμο στον διαδικτυακό τόπο (Τελευταία πρόσβαση 19/10/2016).
  8. Ένωση Μαρινών Ελλάδας. Μαρίνα Φλοίσβου. Διαθέσιμο στον διαδικτυακό τόπο (Τελευταία πρόσβαση 19/10/2016).
  9. Ένωση Μαρινών Ελλάδας. Μαρίνα Olympic. Διαθέσιμο στον διαδικτυακό τόπο (Τελευταία πρόσβαση 19/10/2016).
  10. Ένωση Μαρινών Ελλάδας. Μαρίνα Ζέας. Διαθέσιμο στον διαδικτυακό τόπο (Τελευταία πρόσβαση 19/10/2016).

 

Ηλ. Ταχ.: diadromes1@athinodromio.gr

Πλάκα Βαλεντίνα

Περιβαλλοντολόγος – Ειδικός Περιβαλλοντικής Πολιτικής και Διατήρησης Βιοποικιλότητας